Sabri Ülker Vakfı, Türkiye’deki çocukların kitap okuma alışkanlıklarını mercek altına alan bir araştırma gerçekleştirdi. Türkiye'nin 13 farklı ilinde, 3-10 yaş arası çocuğa sahip ve 20-55 yaş arası kitap okuyan ya da çocuğuna kitap okuyan 309 anneyle yapılan bu araştırma, çocukların okuma alışkanlıkları ve ebeveynlerin rolü hakkında önemli bulgular ortaya koyuyor.
Çocuklar Kitap Okumayı Seviyor
Araştırmanın en dikkat çeken sonuçlarından biri, çocukların yüzde 80'inin kitap okumayı sevdiği. Bu oran, çocukların kitapla kurdukları ilişkinin sağlıklı olduğunu ve okuma alışkanlıklarının küçük yaşlardan itibaren şekillenmeye başladığını gösteriyor. Ayrıca, 3-5 yaş arası çocukların favorisi masal ve hikâye kitapları olurken, 6-10 yaş arası çocuklar ise hikâye ve çizgi romanları tercih ediyor. Bu yaş gruplarındaki çocuklar için görsel zenginlik ve hayal gücünü besleyen içerikler daha çekici.
Anneler Kitap Okumada Ön Planda
Araştırmaya katılan annelerin yüzde 92’si kitap okuduğunu belirtirken, yüzde 63’ü ise haftada en az 3 gün kitap okuyor. 3-5 yaş arası çocuğu olan annelerin yüzde 58’i, 6-10 yaş arası çocuğu olan annelerin ise yüzde 67’si haftada en az 3 gün çocuklarına kitap okuyor. Bu durum, çocukların okuma alışkanlıklarının, annelerin kitap okuma alışkanlıklarına büyük oranda bağlı olduğunu gözler önüne seriyor. Yani, “Anne okursa, çocuk da okur” gerçeği, bu araştırmada bir kez daha doğrulanmış oluyor.
Kitap Fiyatları Yüksek, Aileler Alternatif Arıyor
Bir diğer önemli bulgu, kitap fiyatlarının yüksek bulunması. Araştırma, ebeveynlerin yarıya yakınının, çocuk kitaplarının fiyatlarının yüksek olduğunu düşündüğünü ortaya koyuyor. Aileler, çocuklarına yeterince kitap almakta zorlandıklarını belirtiyor ve bunun sonucunda online alışveriş ve indirim kampanyalarına yöneliyorlar. Çocuk kitaplarına aylık ortalama 180 TL harcandığı hesaplanıyor. Bu durum, çocuklara kitap sağlama konusunda ekonomik zorlukların etkisini vurguluyor.
Dijital Kitap Okuma Alışkanlıkları
Dijitalleşmenin etkisiyle, çocuklar artık dijital ekranlardan da kitap okuma alışkanlığı kazanmış durumda. Araştırmaya göre, çocukların yüzde 37’si telefon ve tablet üzerinden e-kitap okuyor. Ayrıca, annelerin yüzde 45’i, çocuklarına sesli kitap dinletiyor. 3-5 yaş arası çocukların yüzde 70’i, 6-10 yaş arası çocukların ise yüzde 44’ü sesli kitap dinliyor. Bu eğilim, teknolojiyle iç içe büyüyen çocukların dijital okuma alışkanlıklarını da etkiliyor.
Kitap Seçiminde Kaynaklar
Araştırmanın bir diğer dikkat çeken yönü ise kitap seçiminde etkili olan kaynaklar. Annelerin yüzde 61’i, öğretmenlerin tavsiyelerinin çocuk kitapları alırken kendileri için en faydalı kaynak olduğunu belirtmiş. Bunun yanı sıra, çevreden gelen tavsiyeler de anneler için etkili bir kaynak olarak öne çıkıyor. Sosyal medya ve internet gibi dijital kaynaklardan araştırma yaparak kitap seçenlerin oranı ise yüzde 75.
Okuma Alışkanlıklarını Geliştirmek İçin Kütüphane Projeleri
Sabri Ülker Vakfı, çocukların kitap okuma alışkanlıklarını daha da yaygınlaştırmak amacıyla çeşitli projelere imza atmayı hedefliyor. Selen Tokcan, vakfın genel sekreteri, “Farklı okullarda kütüphaneler açarak daha çok çocuğun kitapla tanışmasını sağlamayı ve maddi durumu yeterli olmayan çocukların da kitap içeriğine ulaşabilmesini hedefliyoruz” şeklinde bir açıklama yaptı. Bu projelerle, çocukların okuma alışkanlıkları daha geniş bir kesime yayılacak.
aİLE İÇİNDEKİ OKUMA KÜLTÜRÜ ÖNEMLİ
Sabri Ülker Vakfı’nın araştırması, kitap okuma alışkanlıklarının büyük ölçüde aile içindeki okuma kültürüne bağlı olduğunu ortaya koyuyor. Ebeveynlerin kitap okuma alışkanlıkları, çocukların kitapla olan ilişkisini doğrudan etkiliyor. Dijitalleşme, çocukların okuma alışkanlıkları üzerinde etkili bir rol oynasa da, kitap fiyatlarının yüksekliği ve kitap alımındaki zorluklar önemli bir engel oluşturuyor. Ancak, okuma kültürünün yaygınlaştırılması ve kütüphane projeleri, çocukların kitapla daha erken yaşta tanışmalarını sağlayabilir.
