Yenişehir'deki ilk yerleşimin 9 bin yıl öncesine dayandığı antik kazılarla kanıtlandı.
Barcın höyüğündeki kazılarda süt ürünlerinin 9 bin yıl önce üretildiği bilimsel olarak tespit edildi. Bu bulgular, bölgenin tarım tarihi açısından önemini ortaya koydu.
Kazılarda Bizans, Kalkolitik ve Neolitik dönemlere ait mimari yapılar ile günlük eşyalar bulundu. Yenişehir'in o dönemde ormanlarla çevrili bir göl olduğu anlaşıldı.
Halil İnalcık, Yenişehir'in Osmanlı'nın ilk başkenti olduğunu vurgulayan açıklamalar yapmıştı. 1302'deki savaşın Osmanlı'nın kuruluşu olarak kabul edildiğini belirtmişti.
İlber Ortaylı, Yenişehir'in göçebe Türkler tarafından kurulan ilk şehir olduğunu ifade etmişti. Kentin adının da bu kökenden geldiği biliniyor.
Prof. Dr. Yusuf Oğuzoğlu'nun çalışmalarıyla Bali Bey'e ait mezarlar ve tarihi su kuyusu gün yüzüne çıkarıldı. Bu keşifler Yenişehir'in kültürel mirasını zenginleştirdi.
